مشروطه نوین
نوآوری‌ها و پیکارها
داریوش همایون

 در جامعه ایرانی، در آنچه اندیشه و دست این مردم بر این سرزمین روا می‌دارد، تقریبا جائی نیست که نیاز به بهکرد کلی نداشته باشد و فرهنگ و سیاست از همه بیشتر، زیرا هرچه دیگر زیر تاثیر تعیین‌کننده آن‌هاست. برای من عرصه فعالیت اجتماعی همواره میدان نبردی برای تغییر بوده است ــ به ویژه در دورانی که سخنرانی‌های این کتاب را در بر می‌گیرد. انقلاب و جمهوری اسلامی نشان داد که همه تحلیل‌ها در باره علت‌ها و عوامل تیره‌روزی کنونی ما به کنار، مشکل اصلی، بن‌بست سیاسی و اخلاقی و بینوائی انتلکتوئل ملتی است که عناصر بزرگی را درخود دارد و همین تراژدی‌اش را دردناک‌تر می‌سازد.

منتشر شد
  

قطع وزیری
۴۲۰ صفحه
ناشر: نشر تلاش

شماره ثبت
ISBN 978-3-00-032060-6

Talash
Sand 13
21073 Hamburg / Germany
Tel.:( 0049 ) 040 765 50 61


برای تهیه کتاب بهای آن را به حساب جاری زیر واریز و آدرس خود را برای ارسال کتاب به آدرس اینترنتی تلاش ارسال فرمائید.
بها: برای اروپا ۲۳ یورو، برای آمریکا و کانادا ۲۶ یورو


حساب بانکی



Ali Kashgar
140 83 000
201 900 03
Hamburger Volksbank

 

برای ارسال وجه از خارج آلمان لطفاً کُد زير نيز ارائه شود.

  دارنده حساب:
شماره حساب:
کد بانک:
نام بانک:

BIC GENODEF1HH2
IBAN DE67 2019 0003 0014 0830 00

تماس با ما talashnews@hotmail.com



فهرست


 
پیشگفتار 

بخش ۱
حزبی برای دگرگونی:
    آینده ایران و سازمان مشروطه‌خواهان
    دو ساله دگرگونی‌ها و امکانات بزرگ
    افق‌های گسترده‌تر پیکار ما
    موج به سوی ما آمده است
    پيکارها و نوآوری‌های مشروطه نوين
    در راه یک جایگزین تمام عیار
    به صف اصلی پيكار بپيونديم
    نیروئی برای تغییر جامعه و سیاست ایران
    بستن دفتر جنگ صليبی هشتاد ساله
    حزب به عنوان وجدان جامعه سياسی
    بايد برای چالش‌های بزرگ آينده آماده بود
    لحظه حقیقت ما فرا رسیده است
بخش ۲
بازنگری‌ها:
    يك روز تاريخى و يك روز ياد ماندنى
    یکصدمین سالگرد انقلاب مشروطه
    نگاهی صدساله به میراث انقلاب مشروطه
بخش ۳
ملت ایران و اقوام ایرانی:
    مسئله قومی ایران؛ دو روشنگری و دو هشدار
    ملت سازی‌های نافرجام
    ما تا پایان تعهد ملی خود می‌رویم
بخش ۴
به سوی جنبش سبز:
    پرواز با بال‌های آزاد و در هوای تازه
    مرحله ناگزيری در مبارزه
    کنگره جهانی جنبش فراخوان رفراندوم 
    دمکراسی و نقش رهبری
    نگاه فراگيرنده‌تری به همگرائی نيروها
    میدان‌های نبرد سیاسی و ایدئولوژیک ما
    جهان (مبارزه) ما در درون است
    جنبش سبز و سه دگرگونی ساختاری 
    زیستن در فضای جنبش سبز
    وضع موجود دو هزار ساله
    جنبش سبز و راه سبز امید
بخش ۵
سخنرانی‌ها در دفتر پژوهش ح. م. ای:
    افزودن عبارت لیبرال دموکرات به نام حزب مشروطه ایران
    نظر کلی به منشور حزب جدید
    آزادی‌خواهی در منشور حزب مشروطه ایران
    ناسیونالیسم ایرانی در منشور حزب و تعهد‌های ما
    بررسی ناسیونالیسم؛ آزادی؛ ترقی و عدالت اجتماعی
    تعریف برخی مفاهیم بکار رفته در مقدمه منشور
    هدف "ملت‌سازان" از تحریف مفاهیم ملت؛ دولت و هویت
    سخنرانی آقای دکتر حسین گنج‌بخش
    استراتژی گذار
    کمپین انتخابات آزاد
    بررسی بیانیه ۱۷ موسوی
    نگاه کلی به تحولات جنبش سبز
    تاثیر رادیکال شدن شعارها بر جنبش سبز
    موضع ما در مورد پادشاهی
    بررسی کنفرانس کاسل (جنبش سبز)
    پیشنهادها به کنفرانس کاسل
    پیشنهادهایی به دستور کنفرانس آینده حزب
    چرا حفظ نظام در مرحله فعلی واقعگرایانه است؟
    آیا تحریم اقتصادی موثر است؟
    مبارزات اخیر مردم ایران(۲)
    مبارزات اخیر مردم ایران
    انتخابات ریاست جمهوری
    سنت و مدرنیته
    بیانیه انتخابات مطالبه محور
    تغییرات در نیروهای مخالف در سی سال گذشته
    جنبش دوم خرداد ۱۳۷۶
    انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری
    گفتگو با آقای دکتر نوری علا در باره "معمای رضا پهلوی"
    ایدئولوژی چیست و ایدئولوژی ما کدام است
    معمای رضا پهلوی
    فدراليسم، دمکراسی ليبرال
    چرا لیبرال دموکرات شدیم
    ارتباط پادشاهی و یک حزب لیبرال دمکرات
بخش ۶
    لیبرالیسم از کجا آمد؟
بخش ۷
چشم اندازها:
    ايران در ميان اروپا و امريکا
    بزرگ‌ترین درس‌هائی که گرفته‌ام 
۷




۱۱
۱۷
۲۳
 ۲۹
۳۵
۴۳
۵۱
 ۵۹
۶۹
۷۷
 ۸۵
۹۳




۹۹
۱۰۵
 ۱۱۵




۱۲۵
۱۳۳
۱۴۱




۱۴۹
۱۵۷
۱۶۳
۱۶۹
۱۷۳
۱۸۱
۱۸۹
۱۹۵
۲۰۵
۲۱۱
۲۱۵




۲۲۱
۲۲۵
۲۳۳
۲۳۹
۲۴۵
۲۵۱
۲۵۷
۲۶۱
۲۶۵
۲۷۱
۲۷۵
۲۷۹
۲۸۳
۲۸۷
۲۹۱
۲۹۳
۲۹۷
۳۰۳
۳۰۹
۳۱۳
۳۱۷
۳۲۱
۳۲۷
۳۲۹
۳۳۱
۳۳۷
۳۳۹
۳۴۵
۳۴۹
۳۵۳
۳۵۵
۳۵۹
۳۶۵



۳۶۹




۳۹۹
۴۰۷

پیشگفتار
در جامعه ایرانی، در آنچه اندیشه و دست این مردم بر این سرزمین روا می‌دارد، تقریبا جائی نیست که نیاز به بهکرد کلی نداشته باشد و فرهنگ و سیاست از همه بیشتر، زیرا هرچه دیگر زیر تاثیر تعیین کننده آن‌هاست. برای من عرصه فعالیت اجتماعی همواره میدان نبردی برای تغییر بوده است ــ نه کمتر از همه در دورانی که سخنرانی‌های این کتاب را در بر می‌گیرد. انقلاب و جمهوری اسلامی نشان داد که همه تحلیل‌ها در باره علت‌ها و عوامل تیره روزی کنونی ما به کنار، مشکل اصلی، بن‌بست سیاسی و اخلاقی و بینوائی انتلکتوئل ملتی است که عناصر بزرگی را درخود دارد و همین تراژدی‌اش را دردناک‌تر می‌سازد. می‌باید آنچه را که ناممکن شمرده می‌شده است ممکن گردانید. نگاه این مردم را به خودشان پیش از هرچیز، و به جای خودشان در جهان دگرگون کرد. این ترکیب خودستائی و احساس کوچکی؛ تقلید بی‌اختیار و میل به دستکاری و خراب کردن هر چیز، رابطه همیشگی مهر و کین با هم میهنان؛ سودجوئی بی‌گذشت و فداکاری بی‌مرز، هر دو ویرانگر؛ ناباوری پدیده‌های آشکار و زودباوری خرافات مذهبی و سیاسی و پدیده‌های بی‌پایه که منطق و خرد را از قضاوت بیرون می‌برند، همراه آسان‌گیری و کوتاه‌بینی در حد ابتذال، بی‌اعتنائی به آینده و غرق شدن در گذشته و آن فرصت‌طلبی که مادر همه کژی و کاستی‌هاست.

و این نمایشی که در کشورداری، در اداره اقتصاد، پرورش و نگهداری نیروی انسانی، بهره‌برداری و حفظ منابع طبیعی و آثار تاریخی می‌دهیم؛ میلیون‌ها تنی که از ناچاری یا آزمندی، بی‌رحمانه بر سرزمین خود افتاده‌اند و آن را تاراج و ویران می‌کنند.

از رژیم حکومتی، تا مبانی اخلاقی و رفتار سیاسی مردم ما نمی‌تواند همین که هست بماند. نمی‌توان به فرو رفتن یکی از ملت‌های تاریخ‌ساز جهان در ژرفائی که جمهوری اسلامی تنها یکی از جلوه‌های آن است نگریست و دستی برنیاورد. از نوشتن و گفتن و هشدار دادن، از عمل سیاسی، از گذاشتن سرمشق‌های رفتار، هر چه بتوان دریغ نمی‌باید کرد. نسل شکست خورده انقلاب، تا کنون بیشتر در اندیشه نجات گذشته خویش، واپسین فرصت خود را با شرکت در باززائی فرهنگی و سیاسی جامعه ایرانی خواهد داشت. ولی بار اصلی بر دوش نسل تازه‌ای است که تنها آینده خود را برای نجات دادن دارد و بطور استثنائی برای چالش‌های پیش‌روی آماده است.

یک حزب سیاسی که بیش و پیش از قدرت به دگرگون کردن فرهنگ و سیاست جامعه بیندیشد غیرعادی می‌نماید. ولی در شرایط ایران ما از کدام "عادی" می‌توان سخن گفت؟ حزب مشروطه ایران با همین هدف غیرعادی بر سیاست ایران افزوده شد؛ و نیز با یک ملاحظه عملی: اصلا در بیرون ایران می‌شود جمعی پراکنده در جهان از قدرت سخن بگویند؟ ولی اگر حزب سیاسی در بیرون از بویه قدرت نیز، دور است مناسب‌ترین عرصه پرورش ایده‌ها به شمار می‌رود ــ از همه بیشتر به دلیل بی‌نیاز بودن از سربازگیری و گرد آوردن پیروان و رای دهندگان. از اینجاست که در شانزده ساله گذشته تاریخ این حزب از هر فرصتی برای شناختن گرهگاه‌های ملی و یافتن چاره‌ها ــ اگرچه با رنجانیدن موافق و مخالف، بهره گرفته شده است؛ درکمتر فرصتی به یاد هموندان نیامده است که هشتاد درصد کار ما آموزشی و تنها بیست درصد تشکیلاتی است.

از همین‌جا نیز هست که حزب مشروطه ایران بیشترین سهم را در تابو شکنی و تقدس‌زدائی از شخصیت‌ها و رویدادها داشته است و از توفان حملات و اعتراضات زندانیان وضع موجود کمترین بیمی به خود راه نداده است. چنانکه سخنرانی‌های گردآمده این کتاب نیر نشان می‌دهد ما هیچ ملاحظه‌ای را برتر از روبرو شدن با حقیقت، سخت‌تر از همه حقیقت خود، از دست نداده‌ایم.

"سخنرانی"ها که مگر چند تائی، در همایش‌های حزبی ۱۶ ساله گذشته ایراد شده‌اند در این بافتار می‌گنجند و از همین‌جاست که به نظر رسید گردآوردن‌شان می‌تواند به بحث سیاسی عمومی ما ــ که از ملاحظات حزبی و مسلکی فراتر است ــ کمک کند. یک سودمندی کار حزبی انضباطی است که به فرد فرد هموندان و توده حزبی بر روی هم می‌دهد و بی‌آن از حزب نمی‌توان سخن گفت؛ و انگیزه‌ای است که به اندیشیدن در امور عمومی می‌دهد. این کتاب یک گوشه کار حزبی را نشان می‌دهد: اندیشیدن برای سخنرانی و در ضمن سخنرانی.
با سخنرانی مانند رسانه‌های دیگر بسیار کارها می‌توان کرد. من آن را پس از نوشتن موثرترین رسانه برای عرضه داشتن و پروراندن ایده‌ها یافتم. رسانه‌ای است مستقیم و لحظه‌ای، به این معنی که بازتاب نیوشندگان audience را بلافاصله می‌توان دریافت. از این گذشته کارکرد سریع و زیر فشار ذهن در سخنرانی می‌تواند به حال تفکر بسیار سودمند باشد.
***
بخش ۱ این کتاب زیر عنوان حزبی برای دگرگونی، یازده سخنرانی را در بر می‌گیرد که درونمایه اصلی کتاب است. در بخش ۲، بازنگری‌ها، بار دیگر در سه سخنرانی به تاریخ همروزگار پرداخته شده است، جنبش مشروطه و برنامه اصلاحات اجتماعی محمدرضا شاه به نام انقلاب سفید و واکنش جامعه "روشنفکری" آن زمان. بخش ۳، ملت ایران و اقوام ایرانی، بر بحث‌هائی تمرکز یافته است که از هویت‌طلبی تا فدرالیسم و حق تعیین سرنوشت "ملیت‌ها ـ ملت‌ها"ی "این نقشه" را در بر می‌گیرد، در هشدارها، روشنگری‌ها و برطرف کردن مغلطه‌های تاریخی و اصطلاحات سیاسی. در بخش ۴، به سوی جنبش سبز، یازده سخنرانی از سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۹ پابرجائی حزب را بر اصولی که امروز به نام جنبش سبز شناخته می‌شود و چکیده صد و بیست سال کشاکش جامعه ما با توسعه و تجدد است نشان می‌دهد. بخش ۵، سخنرانی‌ها در دفتر پژوهش ح.م.ای است در پایان بحث‌هائی که برنامه سیاسی حزب را در پرتو بنیادهای نظری آن بررسی می‌کند؛ چاره جوئی‌هائی بر بستر یک سلسله ایده‌های هماهنگ که زمانی به کار خواهد آمد. دفتر پژوهش با شرکت گروهی از هموندان از سه سال پیش در نشست‌های انگاری virtual دوهفتگی تالار بحث آزاد هموندان حزب است که در اختیار همگان قرار می‌گیرد. بخش ۶، لیبرالیسم از کجا آمد؟ سیر آزادی‌خواهی را از سده‌های بسیار مهم هفتم و ششم پیش از میلاد دنبال می‌گیرد و تا امروز می‌کشاند ــ یک آفاق‌گردی tour d’horizon که به سهم مهم و نادیده ایران در پیدایش لیبرالیسم اشاره‌های لازمی دارد. بخش ۷، چشم اندازها، دو سخنرانی است، یکی نگاهی کلی به جهان امروز ما و دیگری نگاهی بر تجربه‌ها و درس‌های یک زندگانی هشتاد ساله (شاید بیش از یک زندگانی.)

مانند عموم کارهایم در این سال‌ها، گردآوردن و تدوین این سخنرانی‌ها از جاهای پراکنده و در آوردن‌شان به کتاب سراسر مرهون خانم فرخنده مدرس و آقای علی کشگر، گردانندگان خستگی‌ناپذیر موسسه "تلاش" است، که مجله سه ماهه و سامانه site روزانه آن، تلاش آنلاین، از برجسته‌ترین رسانه‌های فارسی زبان و پیشروان روشنگری نوین ایرانی است و در آنجا که پای دفاع از ایران به میان باشد پرشورتر از آن کمتر می توان یافت.
***
اگر بخواهم نتیجه سلوک اندیشگی خود و حزب را در شانزده سال گذشته در دو جمله خلاصه کنم یکی سخن جرمی بنتام است در خویشکاری عمل سیاسی: بیشترین خوشبختی برای بیشترین مردم؛ و دیگری این سخن که وظیفه هر نسل رساندن جامعه خویش است به بالاترین سطح انسانیت روزگار خود. بیشترین خوشبختی برای بیشترین مردم به معنی نزدیک و همرای کردن اندیشه‌ها و خواست‌های گروه‌های بی‌شمار، و چشم پوشیدن‌شان از مطالبات حداکثر است. رساندن جامعه به بالاترین سطح انسانیت نشاندن آگاهی، و شناخت جهان واقع به جای آرمانشهر‌هائی است که تنها در تصور کسان می‌گنجند؛ نشاندن سود شخصی روشنرایانه به جای سود شخصی کوته‌بینانه و فرصت‌طلبانه.

هر دو این فرایافت‌ها مبهم هستند ــ چه چیزی در انسان، و هزار بار دشوارتر، در جامعه، روشن و قطعی است؟ ــ ولی می‌توان آنها را حس کرد. هر دو نیز سخت عملگرایند. زیرا بر زمینه دمکراسی لیبرال قرار دارند. دمکراسی لیبرال میدان افراد انسانی برابر و صاحب حق است. نمی‌توان آن‌ها را با افسار ایدئولوژی‌های توتالیتر، یا جاذبه شخصیت‌های فرهمند، یا پادشاهان و فرمانروایان مستبد به این‌سو و آن‌سو کشید. سیاست در عصر دمکراسی لیبرال هنر متقاعد کردن گروه‌های هرچه بزرگ‌تری از مردمان است به اینکه سود شخصی و گروهی خود را از راه‌های معین، بهتر از راه‌های دیگر، پیگیری کنند. این یعنی همان بهترین و بیشترین خوشبختی و همان بالاترین سطح انسانیت همروزگار. بهتر از این دو راهنمای تفکر و عمل سیاسی به نظرم نرسیده است و از بابت دومی بسیار شادمانم. در این کتاب است که بیش از همه به کاربردهای این دو گزاره پرداخته‌ام.

د.ه
ژنو ۲۰۱۰

Bookmark and Share